Geldrop
Natuur
zaterdag17okt2020

Tuinieren in de herfst: een makkie!

De bladkorven staan weer klaar. Alle bladeren opvegen en erin kieperen dan maar? Niet als het aan de vogels, vlinders en egels ligt. Veel vogels houden van een tuin met herfstblad, waarin bodemdiertjes leven die hun tot voedsel dienen. Egels kunnen onder een bladerhoop hun winterslaap houden. Ook overwinterende vlinders vinden er logies.

Biodivers tuinieren: liever lui dan moe

De makkelijkste regel voor tuinieren in de herfst is ‘liever lui dan moe’, in ieder geval als u voor de dieren in uw tuin kiest. Een opgeruimde tuin is voor de biodiversiteit veel minder interessant dan een tuin met afgestorven plantmateriaal en rommelhoekjes.

Uitgebloeide planten met verdroogde stengels en zaden, bossige struiken met bessen en afgevallen blad bieden voedsel en schuilgelegenheid voor allerlei tuindiertjes. Wie druiven, vuurdoorn of oudere klimop in de tuin heeft, kan makkelijk zien hoe vogels hun maag komen vullen met de vruchten. Wat niet opvalt is dat er allerlei kleine organismen in schuil gaan. Ze eten, schuilen, wonen en ontwikkelen zich grotendeels verborgen voor de oppervlakkige kijker. Vlinders en andere insecten, spinnen, oorwormen, bodemdiertjes – allerlei nuttige beestjes verblijven er als volwassen dier (imago), als larve of het tussenstadium cocon. Ook eitjes overwinteren er.

‘Takkenzooi’: kraamkamer vol verrassingen

Het is altijd goed om een rommelhoek met takken of stammetjes te maken, liefst met blad erbij en op een beschutte plek. Egels, kikkers en salamanders kunnen dan in uw tuin hun winterslaap doen. En stel u eens voor dat u een nest jonge egels ontdekt achter uw huis! Die egels moeten dan wel in de tuin kunnen komen. Hebt u een schutting, dan kan een opening van vijftien bij vijftien centimeter soelaas bieden.

De bonus: gratis producten

Laat u takken of houtblokken liggen, dan zullen schimmels (paddenstoelen) aan het werk gaan om de ‘rommel’ op te ruimen. Wie goed kijkt, liefst met een loepje of camera, ziet niet alleen paddenstoelen met steel en hoed maar ook schitterende slijmzwammen. Samen met bodemdiertjes zetten schimmels tuinafval om in compost. Zo worden bomen en planten gevoed met hun eigen ‘afval’ en is de kringloop rond. In de natuur is het adagio dan ook: dood doet leven.

Late lenteopruiming

Om insecten optimaal te dienen kunt u afgestorven stengels het best zo laat mogelijk in het voorjaar weghalen. Desnoods laat u ze ook nog even liggen in een hoekje. Het overgebleven blad kunt u bijeen harken en op de composthoop of in de groenbak gooien.

Duurzame tip: stijve egel in winterslaap

Vindt u een koude, stijve egel in de tuin? Hij hoeft niet dood te zijn. Egels gaan volvet in winterslaap en besparen dan zoveel mogelijk energie. Daartoe ademen ze heel weinig en onregelmatig en laten ze hun temperatuur dalen richting het vriespunt. Wilt u egels helpen? Kijk dan op de website van de Zoogdierenvereniging bij egels. In de rechterkolom kunt u de brochure ‘Egels in de tuin’ aanklikken.

Foto van Jasper Sprengels