West-Betuwe
Vogels
zaterdag27mrt2021

Slechtvalken in Tiel

Wie droomt er niet van, slechtvalken die nestelen en jongen groot brengen in je eigen stad?

Velen hebben andere dromen, het werd 1 van mijn dromen als ‘vogelaar’ na vele observaties en het bij mogen wonen van het ringen van een paartje slechtvalk in Echteld.

Dat zou in Tiel ook te realiseren moeten zijn was mijn gedachte.  Zeker toen er op de Sint Maartenskerk een overwinterende slechtvalk verbleef. Jaren geleden alweer.

Zoeken naar geschikte locatie
Samen met Bas Gouda en Peter van Geneijgen, voorzitter van de Slechtvalkenwerkgroep Nederland, hebben we in Tiel rond gekeken. Heel veel (geschikte) hoogbouw is er niet in Tiel, dus we kwamen toch weer terug bij de Sint Maartenskerk. We zijn een gesprek aangegaan met mensen van de gemeente Tiel om te mogen kijken of we bovenop de kerk een nestkast zouden mogen plaatsen. De plek leek geschikt, de gemeente gaf toestemming, Bas zorgde voor een zelfgemaakte kast. De onderdelen daarvan werden vele traptreden hoger de Sint Maarten op gesjouwd (dank mede vogelaars) en boven in elkaar gezet.  De kast is buiten geplaatst op de omloop van de toren. Grind erin en afwachten maar.

Wachten beloond?
Dat wachten heeft jaren geduurd, ik schat een jaar of 4 of 5? Tot er vorig jaar vele waarnemingen gemeld werden van 2 slechtvalken op de Sint Maartenskerk. Yes, zou het dan toch ? Vanaf maart/april  2020 zagen mensen daar geregeld een paartje slechtvalk zitten. Ze hoorden ze naar elkaar roepen. En we hoorden later ook verhalen dat er geregeld een prooi (vogel) van het dak afrolde en op de grond viel.

Bas en ik zijn een aantal keren naar boven geweest. We zagen inderdaad veel prooiresten liggen, zowel op de omloop als op de balustrade. Echter, de kast was leeg en bleef leeg.  De paartijd voor slechtvalken begint vroeg in het jaar en die tijd was voorbij. We keken geregeld samen omhoog met kijker en telescoop. We bleven de waarnemingen volgen op Waarneming.nl. De valken bleven het hele jaar bij de kerk.

En dan in 2021…
Vol hoop gingen we 2021 in. Het paartje was nog aanwezig. We zagen de foto’s die buurtbewoners maakten. In januari hebben we de kast geïnspecteerd en in orde gemaakt voor een veelbelovend jaar. Nu, in maart 2021, zijn beide valken nog aanwezig. Alles duidt erop dat ze aan het broeden zijn. Dat is lastig om te zien en we willen en mogen ze nu ook niet storen. Alle waarnemingen zijn dan ook meer dan welkom.

Of het dezelfde valken zijn als vorig jaar? We weten het niet  en zullen het ook niet te weten komen. Het mannetje is geringd en de ring is afgelezen: hij komt uit Noord-Brabant.

Aan een buurtbewoonster die de valken elke dag ziet vanuit haar huis heb ik gevraagd om mij met enige regelmaat op de hoogte te houden. En dat doet ze, zie haar foto. Prachtig!!

Lastige situatie
Het slechte nieuws is dat de toren van de Sint Maartenskerk gerenoveerd moet worden. En die renovatie neemt een behoorlijke tijd in beslag. Voor dit jaar is de renovatie uitgesteld, ook in verband met de slechtvalken, maar of het volgend jaar doorgaat is nog de vraag. Samen met de ecoloog, twee mensen van de gemeente, de aannemer, iemand van de Omgevingsdienst Rivierenland en ik als stadsvogeladviseur voor Vogelbescherming, zijn we gaan overleggen. Het tweede overleg is binnenkort. Wat een lastige situatie is dit.

Voor het eerst broeden er slechtvalken op de Sint Maartenskerk (daar ga ik even vanuit). Er liggen brokken steen van de kerk op de omloop boven en daar moet iets mee. We hebben gelukkig nog een hele tijd om een oplossing te bedenken die voor beide partijen, de valken en de geplande renovatie, goed gaat uit pakken. Hopelijk. Ik blijf me natuurlijk sterk maken voor de slechtvalken, maar ik heb niet alles in de hand.

Wat is het mooi dat er een koppel slechtvalken in Tiel is neergestreken.. Op die oude Sint Maartenskerk, vlakbij de Waal en de stad. Kom kijken en geniet.

Angeniet Kuipers
Lid vogelwerkgroep
Stadsvogeladviseur (Gemeente Tiel) Vogelbescherming Nederland.

Foto: Parende slechtvalken. D van D-van E