Groningen
Kind & Natuur
dinsdag27okt2020

Op online safari 

Het is donderdagochtend 22 oktober 9:30 en zo’n 45 deelnemers van allerlei organisaties (boerderij-educatie, NME-centra, gemeenten, provincie, waterschap, landschappen) zitten klaar voor een online educatiesafari van ruim 3 uur. Doel is om te inspireren en zelf te ervaren hoe je o.a. natuur-, cultuur-, muziek-, boerderij- en voedseleducatie kunt verbinden. Nou zal je misschien denken ‘dat klinkt leuk, maar niemand wordt toch geïnspireerd van 3 uur naar een scherm kijken?’. En dat klopt! Maar daar hadden we wat op gevonden; een programma waarbij alle zintuigen geprikkeld werden. 

Tulpenbollen eten?? 

En dat begon al een paar dagen voor de safari. Alle deelnemers hadden op hun thuis- of werkadres een pakketje opgestuurd gekregen, met allemaal spullen die ze nodig hadden voor deze safari. Zoals de tulpenbollen voor het biologisch moment waarmee gestart werd. Iedereen kreeg de vraag om een van de kleine bostulpjes open te snijden en gewoon eens te kijken en voelen. Wat zie je allemaal? Alles wat dit kleine bolletje tot een mooie tulp gaat maken, zit er al in opgeslagen. Het zit bomvol met energie. Niet zo verwonderlijk dat dit ook werd gegeten tijdens de hongerwinter. Dus: wie durft?! En waar smaakt het naar? Een beetje nootachtig, structuur van kokos, niet heel lekker… Een eerste voorbeeld van hoe je thema’s kunt verbinden, in dit geval natuur-, cultuur- en voedseleducatie.

De natuur is vaak ver weg 

Hierna was het de beurt aan Vincent van der Veen, product markt manager Kind & Natuur bij IVN, om iedereen mee te nemen in de groene revolutie: 

“Iedere school een natuurlijke, gezonde leer- en speelomgeving voor kinderen in de buurt. Een groene oase in de bebouwde omgeving.”

Want kinderen komen tegenwoordig wel heel weinig in aanraking met natuur. Thuis krijgen ze vaak nog maar weinig vrijheid om hun omgeving zelf te ontdekken. Gingen kinderen honderd jaar geleden nog kilometers ver scharrelen en struinen, nu mogen kinderen tot het eind van de straat of tot de drukke weg. En dan moet het buitenspelen en ontdekken ook nog concurreren met schermpjes. Maar uiteindelijk zitten kinderen ook 40% van hun tijd op school. Met de nadruk op zitten. Steeds meer meesters en juffen wil dit graag veranderen. Steeds vaker wordt er ook buiten les gegeven. Maar dan nog is de vraag in hoeverre kinderen in contact komen met natuur. Vaak is de natuur te ver weg. Dus is het tijd voor een revolutie: de natuur weer dichterbij brengen en deze benutten voor educatie. Want zoals Vincent zo mooi zei: “Hoe ga je de wereld begrijpen? Door het te grijpen!” 

Online safari presentatie Vincent

Samen impact maken 

Zo’n verandering teweegbrengen, kan IVN niet alleen. Samenwerking is nodig, met allerlei disciplines: sport, muziek, kunst, cultuur, groenbedrijven, voedselbewegingen en overheden. Dus een mooie vraag voor de deelnemers om over na te denken: hoe kunnen we samen impact maken? Er zijn veel verbindingen mogelijk. En dan levert het ook veel op, niet alleen een gezonde leeromgeving, maar ook meer biodiversiteit en het sluit aan bij vraagstukken rondom klimaatadaptatie. 

Dit betekent overigens niet dat het altijd direct heel groots aangepakt moet worden. Zo draait er in Drenthe nu het project ‘Wilde BIJles’, ontwikkeld in opdracht van Provincie Drenthe, waarbij leerlingen les krijgen over bijen, vervolgens uitgedaagd worden om hun eigen omgeving te onderzoeken op bijvriendelijkheid en suggesties te doen om dit te verbeteren. Landschapsbeheer Drenthe gaat deze verbeteringen vervolgens ook doorvoeren. 

Ook heeft IVN modules ontwikkeld voor een eetbaar plein, zoals een soephoek, waarmee je ook meteen aan voedseleducatie kunt doen. Zo kan je met kleine stapjes al hele leuke en zinvolle dingen doen. 

Naar buiten!

Na een pauze waarin iedereen toch wel vriendelijk werd verzocht om even een frisse neus te halen, was het tijd voor de eerste workshop, van Geke Slagman en Marieke van Ginkel van Kunst & Cultuur. En was je stiekem toch nog niet naar buiten geweest, dan moest je nu wel. Na een leuke introductie over kunst en cultuur, waarbij nog eens werd benadrukt dat kinderen vakken niet als losse dingen zien, dat voor hen cultuur en natuur geen op zichzelf staande thema’s zijn, omdat zij de wereld als geheel zien, mochten we in onze omgeving zelf op zoek naar voorbeelden van cultuur en daar een foto van maken. Zoals een lampionplant je misschien doet denken aan de lampionnetjes tijdens de traditie van Sint Maarten. Zo konden de deelnemers zelf ervaren hoe het is om op een andere manier naar je omgeving en de natuur te kijken. En ook leuk: al deze foto’s mochten we opsturen en gaan Geke en Marieke bundelen en per post opsturen naar iedereen. 

Online safari cultuur en natuur

Kunnen bomen praten?

De tweede workshop had een hele andere invalshoek, namelijk filosofie. Maaike Merckens-Bekker van WonderWhy gooide er maar meteen een interessante quote van Timothy Morton in: 

“Er is niet zoiets als de natuur. De natuur is – hoe vreemd dit in eerste instantie ook mogen klinken – een imaginair concept.” 

Wat vinden jullie daarvan? Ja, dat zet je meteen wel aan het denken en dat was in de chat ook wel te merken. Ook met kinderen kun je goed filosoferen over natuur. Hiermee laat je ze de natuur niet alleen ervaren met gevoel, maar ook met verstand. Je hebt anderen nodig om te denken, je moet aansluiten op elkaars gedachten. Dat maakt het een hele andere ervaring. Uit een video die Maaike deelde, bleek hoe bijzonder de antwoorden van kinderen kunnen zijn. Wat maar zijn nou leuke en goede filosofische vragen over natuur? Ook daar konden de deelnemers wel wat mee: 

Kunnen bomen praten? Hoe klinkt de wind? Vindt de natuur mensen leuk? Waarom zwerven keien? Zijn mensen ook natuur?

Samen koken

Na weer een korte pauze was het dan eindelijk tijd om al die andere producten uit het pakket erbij te pakken: de ingrediënten voor een biologische en duurzame kantoorlunch. Marije Lamsma van KookpitGroningen nam de deelnemers stap voor stap mee in de bereiding van hun eigen lunch. Een lunch die gemaakt moest kunnen worden aan je bureau en van allemaal houdbare producten, maar wel duurzaam en gezond. Best een uitdaging om te verzinnen! Door gebruik te maken van het laten garen van kruiden en paddenstoelen door middel van het hooikistprincipe – maar met een warme sjaal in plaats van hooi – en gedroogde en ingeblikte producten, werd er binnen no time heerlijk gesmuld van crackers met een zelfgemaakte dip en een misosoep. En dat onder het genot van een muzikale afsluiting van Mees Muziek, die een lied zong over de huismus! 

Online safari samen koken

Online inspireren kan dus wel

Direct in de chat reageerden de deelnemers al ontzettend enthousiast op deze online educatiesafari, maar ook na die tijd kregen we nog veel leuke reacties binnen. Met een beetje creativiteit en het combineren van online en offline, kun je dus een teams- of zoomsessie organiseren waar mensen zelfs energie van krijgen ;).  

“Wat was dit super leuk! Goed programma met veel afwisseling, heel inspirerend. En een heerlijke interactieve lunch! Ik heb genoten.”

“Het is allemaal heerlijk”

“Wat een topochtend”

“Ik ben er volgend jaar weer bij. Hier krijg je energie van en mooie inspiratie en ideeën.” 

“Geweldige ochtend gehad”

“Top! Het was leuk, interessant en lekker”    

Nog meer inspiratie of zelf aan de slag? 

  • Wil je ook zo'n online inspiratiesessie organiseren en zoek je iemand die meedenkt? Neem dan contact op met Agnes Bakker
  • Wil je op de hoogte blijven van wat wij organiseren en ontwikkelen op het gebied van Kind & Natuur? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief

Ansichtkaart educatiesafari